STAN biedt Piráti en Praha sobě coalitie aan in Praag, Spolu wil tweepartijenbestuur

STAN-voorman Petr Hlaváček heeft de Piráti en Praha sobě een mogelijke plek in de nieuwe Praagse coalitie aangeboden. Hij deed voorstellen over de verdeling van raadsposten, commissievoorzitterschappen en toezichthoudende functies. Hlaváček zegt de voorkeur te geven aan een coalitie van drie partijen, met breder draagvlak dan een bestuur van alleen STAN en Spolu. Na een gesprek maandag met de Piráti volgen gesprekken met Praha sobě op woensdag en met Spolu op donderdag. De Piráti moesten woensdagavond antwoorden; Hlaváček verwacht uiterlijk vrijdag duidelijkheid over de vorm van de coalitie.

Wie de nieuwe coalitie vormt, bepaalt wie het Praagse stadsbestuur leidt. Die coalitie levert ook de komende burgemeester (primátor), een post die onder meer gaat over bouwvergunningen, openbaar vervoer en lokale belastingen. STAN is de afkorting van Starostové a nezávislí, burgemeesters en onafhankelijken. Hlaváček was in het vertrekkende stadsbestuur al wethouder. Voor Nederlanders en Belgen met een huis, familie of bedrijf in Praag bepaalt de nieuwe coalitie onder meer het tempo van bouwprojecten en het beleid rond gemeentelijke huurwoningen.

De onderhandelingen volgen op de gemeenteraadsverkiezingen in Praag. STAN en de coalitie Spolu (de liberaal-conservatieve ODS, de christendemocratische TOP 09 en KDU-ČSL) werden daarbij met elk 17 zetels de grootste fracties in de 65 zetels tellende gemeenteraad. Praha sobě, een lokale Praagse beweging zonder landelijke partijstructuur, volgde met 13 zetels. Hnutí ANO, de partij van oud-premier Andrej Babiš, kreeg 11 zetels en de Piráti, de Tsjechische Piratenpartij, 7. STAN en Spolu zouden samen op 34 zetels uitkomen, een nipte meerderheid in de raad.

Piráti-voorvrouw Tereza Nislerová zegt dat haar partij de portefeuille verkeer niet meer opeist bij STAN. Die portefeuille beheerde de partij nog in het aftredende stadsbestuur. Wel houdt de Piráti vast aan de portefeuille volkshuisvesting als belangrijkste eis. Nislerová noemt de programmatische overeenstemming met STAN groot. Volkshuisvesting raakt in Praag een gevoelige snaar: de stad worstelt al jaren met hoge huren en een tekort aan betaalbare woningen.

Tussen STAN en Spolu bestaat onenigheid over het beheer van de financiële portefeuille van de stad. Hlaváček stelde voor één ambtelijke functionaris voor financiën aan te wijzen, met daarnaast een informele verdeling van invloed. Hij zei ook bereid te zijn de financiën aan een coalitiepartner over te laten. Spolu-voorman Tomáš Portlík geeft naar verluidt juist de voorkeur aan een stadsbestuur van alleen STAN en Spolu, zonder een derde partner. Dat staat tegenover Hlaváčeks voorkeur voor een bredere coalitie. Een bestuur van alleen die twee partijen zou de coalitie een kleinere meerderheid geven dan een bredere combinatie met de Piráti of Praha sobě. De partijen achter Spolu treden in Praag al sinds de vorige verkiezingen gezamenlijk aan onder die ene lijst.

Het aftredende Praagse stadsbestuur bestond uit Spolu, de Piráti en STAN. Spolu-voorman Bohuslav Svoboda (ODS) was daarin burgemeester. Die coalitie werd begin februari 2023 gesloten, na ruim vier maanden onderhandelen, en op 16 februari 2023 door de gemeenteraad bevestigd. Vier jaar later bepalen de verkiezingen van dit najaar dus opnieuw wie Praag bestuurt. Bij de huidige onderhandelingen verwacht Hlaváček al uiterlijk vrijdag duidelijkheid te geven over de nieuwe coalitievorm.