Minste vrouwen ooit in nieuwe Tsjechische Senaat, ANO haalt geen enkele zetel
Na de senaatsverkiezingen van 17 oktober 2026 telt de Tsjechische Senaat nog maar 14 vrouwelijke leden, drie minder dan voor de stemming. Regeringspartij ANO verloor haar enige zetel, STAN werd de grootste winnaar en nieuwe senator Martin Půta kondigde aan zelf zijn immuniteit op te geven.
Bij de senaatsverkiezingen van 17 oktober 2026 werd maar één nieuwe vrouwelijke senator gekozen: Zuzana Ceralová Petrofová (ODS) in district Hradec Králové. Daardoor telt de Senaat nu nog 14 vrouwelijke leden, drie minder dan de 17 van voor deze ronde. De Senaat is de hogere kamer van het Tsjechische parlement. Hij controleert wetten die de Tweede Kamer, de Poslanecká sněmovna, al heeft aangenomen. Elk district kiest zijn eigen senator voor een langere termijn, zodat de samenstelling van de Senaat telkens maar deels verandert.
De uitslag is vooral een debacle voor regeringspartij ANO. Geen van haar 13 kandidaten in de tweede ronde haalde een zetel, waarmee de partij ook de ene zetel verloor die ze nog verdedigde. Premier en ANO-leider Andrej Babiš noemt het resultaat voor zijn partij rampzalig. Hij zegt zelf niet verwacht te hebben dat ANO geen enkele senator zou halen.
Grootste winnaar is de beweging STAN (Starostové a nezávislí). Onder haar nieuwe senatoren zitten oud-generaal Karel Řehka en de huidige hejtman (gouverneur) van de regio Liberec, Martin Půta. STAN bestaat vooral uit burgemeesters en lokale onafhankelijken en trekt in de Senaat vaak samen op met ODS, de partij van Paták en Ceralová Petrofová. Beide bewegingen voeren oppositie tegen Babišs regering in de Tweede Kamer.
Půta, verkozen voor district Česká Lípa, liet de Senaatsvoorzitter vooraf schriftelijk weten dat hij zodra hij senator is zelf voor opheffing van zijn eigen immuniteit zal stemmen. Zo kan de rechtszaak tegen hem verder. Hij zegt dat vooraf op papier te hebben gezet omdat burgers politieke beloften wantrouwen. In Tsjechië kan een senator alleen worden vervolgd als de Senaat eerst zelf instemt met het opheffen van die immuniteit. Půta wil zich daar dus niet achter verschuilen.
Die rechtszaak draait om twee geothermieprojecten van bedrijf GEPO, waarvoor circa 15 jaar geleden EU-subsidie werd aangevraagd met een gezamenlijke waarde van bijna 100 miljoen kroon. Geothermieprojecten wekken energie op uit aardwarmte diep in de grond. Een rechter oordeelde in februari 2025 dat Půta zijn ambt misbruikte en een omgekochte gunst van 30.000 kroon aannam. Hij kreeg daarvoor een voorwaardelijke straf en een boete van 50.000 kroon. Půta ontkent schuld en noemt het vonnis onzinnig; hij ging in beroep. Hij legt bovendien het hejtmanschap van Liberec neer, dat hij sinds 2012 bekleedde, en wil dat nog dit jaar afronden. Een hejtman bestuurt een Tsjechische regio. De functie is te vergelijken met die van een commissaris van de koning.
In district Kladno werd schooldirecteur Petr Paták (ODS) verkozen tot senator met 51,6% van de stemmen. Hij versloeg de zittende senator Adéla Suchardová Šípová met een verschil van 723 stemmen en wil zijn directeurschap combineren met de senaatszetel. Daarmee verliest de Tsjechische Piratenpartij, die via Suchardová Šípová één senaatszetel bezette, haar laatste vertegenwoordiging in de Senaat. De Piratenpartij profileert zich doorgaans als voorvechter van digitale transparantie en privacy. Ze moet het voortaan zonder eigen stem in de Senaat stellen.
De twee stemrondes verdeelden samen 27 senaatszetels, vijf daarvan al in de eerste ronde en de overige 22 op 17 oktober.
Bronnen
- Přehledně: Jak vypadá nově zvolený Senát — Seznam Zprávy,
- Přehledně: Všichni nově zvolení senátoři! Výprask ANO, slaví Řehka, Půta a kdo dál? — Blesk.cz,
- Půta se vzdá funkce hejtmana a senátorské imunity — ČT24 (Česká televize),
- "Sám budu hlasovat pro své vydání." Nový senátor Půta se chce vzdát imunity ve své korupční kauze — Novinky.cz,
- V Senátu bude po volbách méně žen, jejich počet klesne o tři, uspěla jedna nová — ČTK (České noviny),
- Senát beru jako pojistku demokracie, říká nově zvolený senátor Paták — Deník.cz,
- Výsledky senátních voleb 2026 ONLINE | Kdo postupuje? | e15.cz — E15.cz,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Tsjechië en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
1/10 feiten bevestigd door een openbare bron · 9 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: V. Groulík · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Bij deze senaatsverkiezingen werd maar één nieuwe vrouwelijke senator verkozen (Zuzana Ceralová Petrofová, ODS, district Hradec Králové); na de verkiezingen telt de Senaat 14 vrouwelijke leden, drie minder dan de 17 van voor deze ronde. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz · gecontroleerd
- ANO haalde in de tweede ronde van de Tsjechische senaatsverkiezingen op 17 oktober 2026 met al haar 13 kandidaten geen enkele zetel en verloor zo ook de ene zetel die de partij nog verdedigde. gemeld door nieuwsmedia: seznamzpravy.cz, blesk.cz · gecontroleerd
- Premier en ANO-leider Andrej Babiš noemde het verkiezingsresultaat van zijn partij "katastrofaal" en zei niet te hebben verwacht geen enkele senator te halen. eigen melding (Babiš over ANO's eigen verkiezingsresultaat) · gecontroleerd
- De beweging STAN (Starostové a nezávislí) kwam als grootste winnaar uit de tweede ronde van de senaatsverkiezingen; onder de verkozenen zitten oud-generaal Karel Řehka en Liberec-hejtman Martin Půta. gemeld door nieuwsmedia: seznamzpravy.cz, blesk.cz · gecontroleerd
- Martin Půta (Starostové pro Liberecký kraj), verkozen tot senator voor district Česká Lípa, liet de Senaatsvoorzitter vooraf officieel weten dat hij zodra hij senator is zelf voor opheffing van zijn eigen immuniteit zal stemmen, zodat de rechtszaak tegen hem verder kan. Hij zegt dit vooraf op papier te hebben gezet omdat burgers politieke beloften wantrouwen. gemeld door nieuwsmedia: ct24.ceskatelevize.cz, blesk.cz, novinky.cz, ceskenoviny.cz · gecontroleerd
- Půta werd in februari 2025 deels veroordeeld in een corruptiezaak rond twee geothermieprojecten van bedrijf GEPO met een gezamenlijke waarde van bijna 100 miljoen kroon, waarvoor circa 15 jaar geleden EU-subsidie werd gezocht; de rechter oordeelde dat hij zijn ambt misbruikte en een omgekochte gunst van 30.000 kroon aannam, met een voorwaardelijke straf en een boete van 50.000 kroon als gevolg. Půta ontkent schuld en noemt het vonnis onzinnig; hij ging in beroep. gemeld door nieuwsmedia: ct24.ceskatelevize.cz, novinky.cz, ceskenoviny.cz · gecontroleerd
- Půta, sinds 2012 hejtman (gouverneur) van de regio Liberec, kondigde aan die functie neer te leggen nu hij senator wordt; hij wil dat nog dit jaar afronden. gemeld door nieuwsmedia: ct24.ceskatelevize.cz, blesk.cz · gecontroleerd
- In district Kladno werd Petr Paták (ODS), een schooldirecteur die dat ambt wil blijven combineren met zijn senaatszetel, verkozen tot senator met 51,6% van de stemmen; hij versloeg de zittende senator Adéla Suchardová Šípová met een verschil van 723 stemmen. gemeld door nieuwsmedia: ct24.ceskatelevize.cz, ceskenoviny.cz · gecontroleerd
- De Tsjechische Piratenpartij, die voorheen één senaatszetel bezette (via haar kandidate Adéla Suchardová Šípová in Kladno), raakte bij deze verkiezingsronde al haar vertegenwoordiging in de Senaat kwijt. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz · gecontroleerd
- Bij deze verkiezingsronde werden in totaal 27 senaatszetels verdeeld, vijf daarvan al in de eerste ronde en de overige 22 in de tweede ronde. gemeld door nieuwsmedia: e15.cz · gecontroleerd
Vaker Tsjechië Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron
_Z6omP7.webp)
_Z1CU7U0.webp)
_7peAA.webp)