Personeel ČT en ČRo staakt 24 uur, duizenden op straat door heel Tsjechië

Personeel van Česká televize (ČT) en Český rozhlas (ČRo) legde in de nacht van maandag op dinsdag het werk 24 uur neer. Dat gebeurde op initiatief van de personeelsgroep Veřejnoprávně, die medewerkers van beide omroepen verenigt. De staking is een protest tegen het plan van de regeringscoalitie van ANO, SPD en Motoristé. Die wil de verplichte kijk- en luistergelden afschaffen en de financiering van beide omroepen naar de staatsbegroting overhevelen. Het personeel van ČT en ČRo ziet dat als een bedreiging voor de redactionele onafhankelijkheid van de twee omroepen. ČT en ČRo zijn de twee grote publieke omroepen van Tsjechië, met een rol die te vergelijken is met die van de NOS en de NPO in Nederland. De kijk- en luistergelden zijn in Tsjechië, net als in veel andere Europese landen, de vaste bijdrage waarmee huishoudens de publieke televisie en radio betalen. Dat geld staat los van de rijksbegroting waaruit andere overheidsuitgaven komen.

De staking raakte de uitzendingen van beide omroepen de hele dag. Het nieuwskanaal van ČT zond alleen korte bulletins per uur uit, in plaats van elke dertig minuten. Programma’s als Studio 6, Dobré ráno, Sama doma, Černé ovce en Události v regionech vervielen en werden vervangen door herhalingen. Het kinderkanaal van ČT draaide gewoon door. Bij Český rozhlas verving muziek het reguliere nieuws op de zender Radiožurnál, met bulletins van ongeveer vijf minuten. Regionale zenders van ČRo draaiden overdag vooral muziek en archiefmateriaal. De nieuwssite van de radio-omroep ging over op beknopte samenvattingen. Verkeers- en weerwaarschuwingen bleven wel gewoon in de lucht. Luisteraars en kijkers die op de gewone berichtgeving rekenden, kregen die dag dus minder nieuws dan anders.

Vanaf 16.36 uur hielden stakers en sympathisanten openbare bijeenkomsten in alle regionale hoofdsteden van Tsjechië. Dat tijdstip verwijst symbolisch naar het moment waarop de coalitie op 24 oktober de financieringswet door de Tsjechische Tweede Kamer, de Poslanecká sněmovna, loodste. Onder meer in Brno, Ostrava, Plzeň, Olomouc, Hradec Králové, České Budějovice, Zlín en Jihlava kwamen mensen samen. In Praag trokken ČT-medewerkers vanaf de studio’s op Kavčí hory naar het Václavské náměstí. ČRo-medewerkers sloten vanaf het hoofdkantoor aan de Vinohradská bij hen aan. Het Václavské náměstí is het grote plein in het centrum van de hoofdstad, vaker het toneel van grote demonstraties. Studenten van onder meer de Karelsuniversiteit, filmacademie DAMU en de Hogeschool voor Economie (VŠE) sloten zich bij de stoet aan. Ook mensen uit de theater- en cultuursector deden mee.

Van de ongeveer 1.380 medewerkers en externe medewerkers van Český rozhlas deden er volgens de omroep zelf 1.340 mee aan de staking van 3 november. Český rozhlas maakt radioprogramma’s voor heel Tsjechië, met een landelijk net en regionale zenders per regio.

Premier Andrej Babiš van regeringspartij ANO gaf aan open te staan voor een ander financieringsmodel voor ČT en ČRo. Daarbij worden de kijk- en luistergelden vrijwillig, met een door de staat gegarandeerd minimumbedrag dat niet rechtstreeks uit de staatsbegroting komt. Hij noemde Scandinavische financieringsmodellen als voorbeeld. Een econoom waarschuwde dat vrijwillige bijdragen het structurele financieringsprobleem van de omroepen niet oplossen.