Praagse rechtbank spreekt Chinese man vrij van spionage, aanklager in beroep

De Praagse stadsrechtbank heeft een Chinese man, aangeduid als Jang I-ming, vrijgesproken. Het verwijt was dat hij ongeoorloofde activiteiten voor een buitenlandse macht verrichtte. Volgens de rechter was wat wel bewezen werd geen strafbaar feit. De man werd na het vonnis vrijgelaten uit voorarrest. De Praagse stadsrechtbank behandelt de ernstigste strafzaken uit de hoofdstad in eerste aanleg.

Volgens de aanklacht was de man sinds 2022 in Tsjechië. Hij was geaccrediteerd bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en deed zich daar voor als buitenlandse journalist voor een Chinese krant. In werkelijkheid zou hij voor een Chinese inlichtingendienst politieke en economische informatie hebben verzameld en een netwerk hebben opgebouwd. De rechter oordeelde dat die toedracht grotendeels wel bewezen was. Dat die feiten vaststonden, was dus niet de reden voor de vrijspraak.

Voor een veroordeling moest volgens de rechter worden vastgesteld dat de man met opzet handelde om Tsjechië te schaden. Het ging om de grondwettelijke orde, soevereiniteit, defensie of veiligheid van het land. Dat opzet kon niet worden aangetoond. Daarvoor is volgens de rechter een directe, concrete dreiging nodig, geen abstract risico. De verzamelde informatie zou Tsjechische belangen niet rechtstreeks hebben kunnen bedreigen.

Het vonnis is volgens aanklager Martin Bílý niet definitief. Hij respecteert de uitspraak, maar ging in hoger beroep. Dat beroep richt zich tegen zowel de vrijspraak als tegen de vrijlating uit voorarrest. De zaak gaat daardoor naar het hogere gerechtshof in Praag. Dat hof kan het vonnis van de stadsrechtbank bevestigen, wijzigen of terugverwijzen. Aanklager Bílý had eerder een celstraf van drie jaar en uitzetting uit Tsjechië tegen de man geëist. Door de vrijspraak blijft die eis voorlopig zonder gevolg, tenzij het hoger beroep slaagt.

Advocaat Michal Sýkora, die de man verdedigde, is het eens met de juridische redenering van de rechter. Hij betwist wel dat de meeste beschuldigingen bewezen zouden zijn. Zijn cliënt wil in Tsjechië blijven wonen. Zolang het hogere gerechtshof in Praag geen uitspraak heeft gedaan, staat de zaak tegen de man niet vast.

De wet op ongeoorloofde activiteiten voor een buitenlandse macht, waarop de aanklacht steunde, richt zich specifiek op spionage en vergelijkbare handelingen tegen Tsjechische belangen, los van strafbare feiten als fraude of diefstal. Journalisten uit het buitenland die in Tsjechië werken, hebben doorgaans een accreditatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken nodig voor hun werk. De aanklacht zag die accreditatie, in combinatie met het voorgewende journalistenwerk, als dekmantel voor de werkelijke activiteiten van de man. Zonder bewezen opzet om Tsjechië te schaden is er volgens de rechtbank geen basis voor een veroordeling onder deze wet.