Tsjechische oppositie stapt naar Grondwettelijk Hof tegen inperking bevoegdheden president Pavel
38 senatoren en ruim 50 Kamerleden klagen bij het Grondwettelijk Hof over een wet die ambassadeursbenoemingen van president Pavel naar de minister van Buitenlandse Zaken verschuift. Ze vragen een spoedmaatregel, want de wet gaat al op 1 november in.
38 senatoren en ruim 50 Kamerleden van de Tsjechische oppositie dienden vrijdag een klacht in bij het Grondwettelijk Hof. Ze keren zich tegen een wet die de bevoegdheid om hoofden van permanente vertegenwoordigingen bij internationale organisaties te benoemen en te ontslaan, van president Petr Pavel naar de minister van Buitenlandse Zaken verschuift. Het Grondwettelijk Hof (Ústavní soud) is de hoogste rechter van Tsjechië over de vraag of een wet in strijd is met de grondwet. Permanente vertegenwoordigingen zijn de ambassades van Tsjechië bij organisaties als de Europese Unie, de NAVO en de Verenigde Naties. De oppositie vraagt het hof ook om een voorlopige maatregel, omdat de wet al op 1 november 2026 ingaat.
De bevoegdheidswijziging maakte deel uit van een bredere aanpassing van de ambtenarenwet, de wet die de rechten en plichten van rijksambtenaren regelt. De Tweede Kamer keurde die dit jaar goed met coalitiestemmen van ANO, SPD en Motoristé, de regeringscoalitie. De Kamer verwierp in september een veto van de Senaat, de Tsjechische Eerste Kamer. In oktober stemde ze ook het veto van Pavel zelf weg. Een presidentieel veto houdt een wet in Tsjechië niet definitief tegen: de Tweede Kamer kan het met een gewone meerderheid opnieuw wegstemmen. Het amendement over de ambassadeursbenoemingen werd ingediend door Kamerlid Libor Vondráček van SPD/Svobodní. Op 14 oktober 2026 kreeg het amendement 104 stemmen van de coalitiepartijen, genoeg om het presidentiële veto weg te stemmen.
Pavel is een partijloos staatshoofd en gewezen generaal. Hij noemde de inperking van zijn bevoegdheid zelf klaarblijkelijk ongrondwettelijk en zei er geen reden voor te zien. Zijn kabinetschef Vít Kolář liet weten dat de president daarom verdere stappen overweegt. STAN-vicevoorzitter Karel Dvořák zegt dat de oppositie het hof vraagt om snel een voorlopige maatregel te overwegen. Dat is nodig omdat de betwiste wijziging al vanaf 1 november kan worden toegepast. Zo’n maatregel zou de wet kunnen opschorten tot het hof inhoudelijk over de klacht heeft beslist.
Critici binnen de oppositie noemen de bevoegdheidswijziging een ongepast amendement dat via een gewone wet feitelijk de Grondwet aanpast. Piratenpartij-Kamerlid Kateřina Stojanová zei blij te zijn dat oppositiepartijen zich hierover verenigden. TOP 09-vicevoorzitter Jiří Pospíšil noemde het amendement absurd, omdat het de Grondwet indirect via een gewone wet wijzigt. Oppositieleden noemen de wijziging ook een wraakactie van de coalitie tegen Pavel, omdat hij eerder weigerde kandidaat-minister Filip Turek te benoemen. Regeringsvertegenwoordiger Helena Válková, die de regering in deze procedure bij het Grondwettelijk Hof vertegenwoordigt, ontkent dat dit de werkelijke reden voor de wetswijziging is.
De senatoren en Kamerleden komen uit partijen als STAN en de Piratenpartij, die samen met andere oppositiepartijen tegenover de coalitie van ANO, SPD en Motoristé staan. Zolang het Grondwettelijk Hof geen voorlopige maatregel treft, gaat de wet in op 1 november 2026.
Bronnen
- Poslanci opozice a senátoři napadli u ÚS změnu pravomoci k vedoucím stálých misí — ČTK (České noviny),
- Opozice se kvůli omezení Pavlových pravomocí obrátí na Ústavní soud — Novinky.cz,
- Poslanci opozice a senátoři napadli změnu pravomoci k vedoucím stálých misí — Deník.cz,
- Opozice napadla u Ústavního soudu změnu pravomoci prezidenta — Echo24,
- Vyjádření opozice k omezení pravomoci prezidenta — ČT24 (Česká televize),
- Skupina poslanců a senátorů napadla u Ústavního soudu změnu pravomoci prezidenta — Aktuálně.cz,
- Snemovna hlasy koalice opět omezila pravomoc prezidenta k vedoucím stálých misí, spor zřejmě skončí u Ústavního soudu — Hospodářské noviny (hn.cz),
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Tsjechië en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
0/8 feiten bevestigd door een openbare bron · 8 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Jana Jabůrková, Jiří Turek (J3T), Kancelář prezidenta republiky · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Een groep van 38 senatoren en meer dan 50 Kamerleden van de Tsjechische oppositie diende vrijdag een klacht in bij het Grondwettelijk Hof tegen een wetswijziging die de bevoegdheid om hoofden van permanente vertegenwoordigingen bij internationale organisaties te benoemen en te ontslaan, van de president naar de minister van Buitenlandse Zaken verschuift. Ze vragen het hof ook om een voorlopige maatregel, omdat de wet al op 1 november 2026 ingaat. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz, novinky.cz, denik.cz · gecontroleerd
- De bevoegdheidswijziging maakte deel uit van een bredere aanpassing van de ambtenarenwet. De Tweede Kamer keurde die dit jaar goed met coalitiestemmen van ANO, SPD en Motoristé, verwierp in september een veto van de Senaat en stemde in oktober ook het veto van president Petr Pavel weg. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz, novinky.cz, zpravy.aktualne.cz · gecontroleerd
- Het amendement dat de bevoegdheid over de hoofden van permanente vertegenwoordigingen van de president naar de minister van Buitenlandse Zaken verschuift, werd ingediend door Kamerlid Libor Vondráček (SPD/Svobodní), als onderdeel van de bredere herziening van de ambtenarenwet. gemeld door nieuwsmedia: denik.cz, domaci.hn.cz · gecontroleerd
- De Tweede Kamer keurde de wetswijziging op 14 oktober 2026 goed met 104 stemmen van de coalitiepartijen, waarmee het veto van president Pavel werd weggestemd. gemeld door nieuwsmedia: novinky.cz, dostupnyadvokat.cz · gecontroleerd
- President Petr Pavel noemde de bevoegdheidsbeperking zelf "zjevně protiústavní" (klaarblijkelijk ongrondwettelijk) en zei er geen reden voor te zien; zijn kabinetschef Vít Kolář liet weten dat de president daarom verdere stappen overweegt. gemeld door nieuwsmedia: domaci.hn.cz, denik.cz · gecontroleerd
- STAN-vicevoorzitter Karel Dvořák zegt dat de oppositie het Grondwettelijk Hof vraagt om snel een voorlopige maatregel te overwegen, omdat de betwiste bevoegdheidswijziging al vanaf 1 november kan worden toegepast. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz, echo24.cz · gecontroleerd
- Critici binnen de oppositie noemen de bevoegdheidswijziging een ongepast "rider"-amendement dat via een gewone wet feitelijk de Grondwet aanpast. Piratenpartij-Kamerlid Kateřina Stojanová zei blij te zijn dat oppositiepartijen zich hierover verenigden, terwijl TOP 09-vicevoorzitter Jiří Pospíšil het amendement absurd noemde omdat het de Grondwet indirect via een gewone wet wijzigt. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz, novinky.cz · gecontroleerd
- Oppositieleden noemen de bevoegdheidswijziging "coalitiewraak" tegen president Petr Pavel, omdat hij eerder weigerde Filip Turek tot minister te benoemen. Regeringsvertegenwoordiger Helena Válková ontkent dat dit de werkelijke reden voor de wetswijziging is. gemeld door nieuwsmedia: ceskenoviny.cz, novinky.cz, ct24.ceskatelevize.cz · gecontroleerd
Vaker Tsjechië Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron
_Z6omP7.webp)
