Babiš wil geen Tsjechische garantie voor EU-leningen aan Oekraïne, kritiek op oliedeal Trump-Poetin

Premier Babiš weigert op de EU-top in Brussel, de regelmatige top van de regeringsleiders van de EU-landen, garant te staan voor een Tsjechische bijdrage aan nieuwe EU-leningen aan Oekraïne. Hij wil de 100 miljard euro voor Oekraïne buiten de meerjarige EU-begroting voor 2028-2034 houden. Het moet een aparte lening worden. Over die meerjarenbegroting, het financiële kader waarmee de EU-landen hun gezamenlijke uitgaven voor de komende zeven jaar vastleggen, onderhandelen de regeringsleiders al maanden. Omdat zo’n begroting unanieme steun van alle lidstaten nodig heeft, kan verzet van één land zoals Tsjechië de besprekingen vertragen.

Op de top van 15 en 16 oktober bespraken de EU-leiders ook winterse steun voor Oekraïne. Rusland valt in de wintermaanden vaak de Oekraïense energievoorziening aan, waardoor huizen zonder stroom en verwarming komen te zitten. Ook het eventueel inzetten van bevroren Russische tegoeden kwam ter sprake, geld van de Russische centrale bank dat westerse banken na het begin van de oorlog hebben vastgezet. President Zelensky was aanwezig en zei dat Oekraïne geld en Patriot-raketten mist, het Amerikaanse luchtverdedigingssysteem dat Oekraïense steden tegen Russische raketten beschermt. Oekraïne is geen EU-lid, maar Zelensky schuift geregeld aan bij EU-toppen waar over steun aan zijn land wordt gesproken.

Volgens premier Babiš ondermijnde Trump Europa door zaken te doen met de Russische president Poetin over Russische olie. Europa moet zelf iets ondernemen, zei Babiš tijdens de top in Brussel, omdat het nu buitenspel staat.

In een interview bij de Amerikaanse zender Newsmax, een conservatieve zender die populair is bij Trumps achterban, zei Trump geen fan te zijn van Zelensky. Onderhandelen met Poetin gaat volgens hem makkelijker dan met de Oekraïense president. Hij haalde daarbij opnieuw vragen aan over nieuwe Oekraïense presidentsverkiezingen, die in Oekraïne vanwege de oorlog zijn uitgesteld.

Volgens Trump is het hervatten van Oekraïense drone-aanvallen op Russische olieraffinaderijen beschamend. Die aanvallen drijven volgens hem de wereldwijde olieprijzen op. Oekraïne had de aanvallen na een korte pauze hervat omdat Rusland zelf bleef aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur. De raffinaderijen die Oekraïne raakt, liggen vaak diep in Rusland, ver van het front.

Een akkoord over de meerjarige EU-begroting, en daarmee over de garanties voor Oekraïne, komt volgens Babiš op zijn vroegst in februari of maart 2027.