Hoogste bouwwerken van Tsjechië neergehaald bij Liblice

Bij Liblice, een dorp nabij Český Brod ten oosten van Praag, zijn donderdag twee zendmasten van 355 meter hoog met explosieven neergehaald. Ze waren bijna vijftig jaar de hoogste bouwwerken van Tsjechië. De masten vielen tegelijk richting de velden bij Kolín, omdat hun verankeringskabels elkaar kruisten. Zo’n hoge mast hangt aan een stelsel van staalkabels dat vanaf de grond schuin omhoog naar de constructie loopt. Bij deze sloop werden juist die verankeringen doorgesneden, zodat de twee hoge masten vrijwel tegelijk omvielen. Het dorp Liblice ligt in het district Kolín, onderdeel van de regio Midden-Bohemen (Středočeský kraj), direct ten oosten van de hoofdstad Praag.

Telecombedrijf České Radiokomunikace (CRA), eigenaar en beheerder van de installatie, gaf opdracht tot de sloop. CRA beheert in heel Tsjechië zendmasten voor radio, televisie en mobiele netwerken. Het bedrijf verzorgt de techniek achter uitzendingen van meerdere omroepen, los van de inhoud die die omroepen zelf uitzenden. Volgens CRA vervulden de masten van Liblice geen functie meer. Het bedrijf vond geen koper die bereid was de noodzakelijke reparaties te betalen. Die reparaties zouden volgens een eerdere schatting van CRA minstens 170 miljoen Tsjechische kronen hebben gekost. Alleen al nieuwe verankeringskabels zouden 120 miljoen kronen kosten. CRA bood de installatie sinds juli te koop aan, maar vond geen geschikte koper.

De zendinstallatie Liblice B kwam in december 1976 in gebruik. Radio-uitzendingen in het toenmalige Tsjechoslowakije liepen in die tijd vooral via de middengolf. Die techniek bereikt een groot gebied, maar geeft een minder heldere ontvangst dan FM of digitale radio, waar luisteraars later op overstapten. De Tsjechische publieke radio stopte eind 2021 met middengolfuitzendingen vanaf de locatie. Daarna gebruikte de commerciële zender Country Radio de masten nog van oktober 2023 tot maart 2025. Daarna raakten ze definitief buiten gebruik en bleven ze alleen nog als landmark in het landschap staan.

Met de sloop van Liblice is de 347,5 meter hoge zendmast van Krašov het nieuwe hoogste bouwwerk van Tsjechië. Die mast staat in de regio Plzeň, in het westen van het land. Ook die mast staat er voor radio- en televisie-uitzendingen. Hij neemt de titel van Liblice over na bijna vijf decennia. De regio Plzeň ligt rond de stad Plzeň, die in Nederland en België vooral bekendstaat van het bier dat naar haar Duitse naam Pilsen is genoemd.

Tijdens de sloop sloot de politie de snelweg I/12 tussen Praag en Kolín tijdelijk af voor het verkeer. Die weg is een van de belangrijkste verbindingen tussen de hoofdstad en het oosten van Midden-Bohemen. De beveiliging werd uitgebreid van zes naar 28 teams, vanwege de grote publieke belangstelling voor het moment. Duizenden mensen kwamen naar het gebied rond Liblice om de sloop met eigen ogen te zien. Honderden auto’s stonden geparkeerd op nabijgelegen velden. Omwonenden namen tuinstoelen, verrekijkers en camera’s mee. De masten waren kilometers in de omtrek zichtbaar en bepaalden al die decennia het silhouet van de omgeving. Voor velen in de streek was het een emotionele zaak om ze te zien verdwijnen.