Tsjechische acteur en nasynchronisatiestem Jiří Štěpnička overleden op 79-jarige leeftijd

Acteur Jiří Štěpnička is zondag 11 oktober 2026 op 79-jarige leeftijd overleden, meldt de Nationale Schouwburg in Praag. De schouwburg, waar hij decennialang verbonden was, bevestigde zijn dood in een eigen bericht. De Nationale Schouwburg is het oudste en belangrijkste theatergezelschap van Tsjechië. Het heeft een eigen toneel-, opera- en balletgroep, in het centrum van Praag. Een vast lidmaatschap van de toneelgroep geldt in het land als een van de hoogste erkenningen voor een acteur, naast werk op televisie en in de film.

Štěpnička werd in 1975 lid van het toneelgezelschap van de schouwburg, meldt de instelling. Daarvoor had hij al engagementen in Hradec Králové en Brno. In de bijna vijf decennia daarna speelde hij er zo’n honderd rollen. Onder meer Petruchio in De getemde feeks, Shylock in De koopman van Venetië en Lysander in Een midzomernachtsdroom. Buiten het toneel was hij een veelgevraagde nasynchronisatiestem. Hij leende zijn stem aan onder meer Harrison Ford, Michael Douglas, Steven Seagal en Gérard Depardieu, in de Tsjechische versies van hun films.

Voor dat werk ontving hij, aldus de schouwburg, in 2002 de František Filipovský-prijs. Die kreeg hij voor zijn nasynchronisatie van Mel Gibson in What Women Want. In 2010 won hij de Thálie-prijs, voor zijn toneelrol van Raymond in Blackbird. De František Filipovský-prijs is de belangrijkste Tsjechische onderscheiding voor nasynchronisatiewerk; de Thálie-prijs is de nationale theaterprijs van Tsjechië. In 2023 kreeg hij ook de prijs van de Tsjechische acteursvereniging voor zijn nasynchronisatiewerk. In 2024 volgde de Master Prix van de Stichting Leven van de Kunstenaar.

Jan Burian, algemeen directeur van de Nationale Schouwburg, noemde Štěpnička na zijn dood een uitstekende acteur en vriend. Diens levensloop weerspiegelt volgens Burian de roerige recente geschiedenis van Tsjechië. Burian voegde toe dat Štěpnička gelukkig kon zijn in het theater en zeer veel waarde hechtte aan zijn familie. Volgens de acteursvereniging omschreef haar voorzitter Ondřej Kepka hem als de Tsjechische Harrison Ford. Dat was een eer voor zijn kenmerkende nasynchronisatiewerk.

Štěpnička werd in 1947 in Londen geboren, als zoon van actrice Jiřina Štěpničková en schilder Jan Samec. Zijn moeder werd opgepakt na een mislukte poging om in 1951 de grens over te steken. Ze bracht daarna jaren in gevangenschap door, onder het communistische regime dat destijds in Tsjechoslowakije aan de macht was. Die familiegeschiedenis is wat Burian bedoelde met de roerige geschiedenis die Štěpničkas levensloop weerspiegelt.

Štěpnička debuteerde zelf op zijn veertiende, in de film Tažní ptáci. Daarna bouwde hij een filmcarrière van ruim zestig jaar op. Latere rollen had hij onder meer in de televisieseries Vyprávěj en Ordinace v růžové zahradě. Die lange carrière voor de camera liep parallel aan zijn vaste plek op het toneel van de Nationale Schouwburg, waar hij voor veel Tsjechen decennialang net zo herkenbaar was als via zijn nasynchronisatiewerk. Op het toneel speelde hij tegelijk zelf de hoofdrollen in klassiekers van Shakespeare.

Hij werd in 2022 weduwnaar, na de dood van zijn vrouw Jana. Het echtpaar had twee kinderen, dochter Judita en zoon Jakub.